Demonstratiebord
Handleiding — Schaak maar raak Academy
Het Demonstratiebord is een digitaal schaakbord voor schaaktrainers en leerkrachten. Hiermee zet je snel een stelling op, teken je pijlen en markeringen, en bewaar je posities voor gebruik tijdens de les.
Het programma is bedoeld als hulpmiddel bij het geven van schaakles: je kunt posities uitleggen, kleine spelletjes opzetten met leerlingen, en lesmateriaal zoals video's en links klaarstaan voor gebruik in de klas.
Links van het bord staan twee rijen met stukken:
Het bovenste deel bevat de twaalf standaard schaakstukken — zes witte en zes zwarte. Klik op een stuk om het te selecteren (het stuk wordt dan gemarkeerd). Klik daarna op een vakje op het bord om het stuk te plaatsen.
Klik nogmaals links op het geselecteerde stuk om de selectie op te heffen. Zonder geselecteerd stuk verwijdert een klik op een bezet vakje het stuk op dat vakje.
Het onderste deel bevat zes speciale stukken. Dit zijn hulpmiddelen voor de trainer: ze kunnen worden ingezet bij het uitleggen van concepten of bij kleine spelletjes met leerlingen. Ze werken op dezelfde manier als de gewone schaakstukken.
Selecteer links een stuk en klik op het gewenste vakje. Op een bezet vakje wordt het aanwezige stuk vervangen.
Sleep een stuk van het ene vakje naar het andere. Op een touchscreen werkt dit ook met je vinger.
Zorg dat er links geen stuk geselecteerd is (klik nogmaals op het geselecteerde stuk om de selectie op te heffen) en klik dan op het stuk op het bord. Het stuk wordt verwijderd.
Je kunt vakjes en posities op het bord visueel markeren om uitleg te ondersteunen:
| Actie | Effect | Ongedaan maken |
|---|---|---|
| Shift + klik op een vakje | Rood vakje markeren | Nogmaals Shift + klik |
| Ctrl + klik op een vakje | Groen vakje markeren | Nogmaals Ctrl + klik |
| Rechtermuisknop op een vakje | Blauwe cirkel plaatsen | Nogmaals rechtermuisknop op hetzelfde vakje |
| Rechtermuisknop + slepen naar een ander vakje | Blauwe pijl tekenen | Nogmaals rechtermuisknop + slepen dezelfde route |
💡 Tip: Alle pijlen en cirkels wis je in één keer met de knop Wis Figuren in het tabblad Bord.
Onder het bord staan vier knoppen:
| Knop | Wat doet hij? |
|---|---|
| FEN | Laadt een stelling vanuit de FEN-code op het klembord. Als het klembord leeg is, verschijnt een invoerveld. |
| ⟲ | Draait het bord om. De coördinaten (a–h en 1–8) passen zich automatisch aan. |
| ↶ | Maakt de laatste wijziging ongedaan (maximaal 50 stappen terug). |
| ↷ | Zet een ongedaan gemaakte wijziging opnieuw door. |
Kies via de kleurkiezers een andere kleur voor de lichte en donkere velden. Klik op Reset om de standaardkleuren te herstellen.
| Knop | Wat doet hij? |
|---|---|
| Beginstelling | Zet de standaard schaakstelling op het bord. Wist ook alle markeringen en figuren. |
| Leeg Bord | Verwijdert alle stukken en markeringen — je begint met een leeg bord. |
| Afbeelding | Exporteert het bord als PNG-bestand. Stukken, markeringen en oriëntatie worden meegenomen. |
| Wis Figuren | Wist alle pijlen, cirkels en vakjesmarkeringen (rood en groen). Stukken blijven staan. |
Onder de knoppen staat de FEN-code van de huidige stelling. Klik erop om de code te kopiëren naar het klembord.
| Knop | Wat doet hij? |
|---|---|
| Opslaan data | Exporteert alle notities, stellingen, video's en links in één JSON-bestand. Gebruik dit als back-up of om gegevens over te zetten naar een ander apparaat. |
| Laad data | Importeert een eerder opgeslagen JSON-bestand. De huidige notities, stellingen, video's en links worden vervangen. |
💡 Tip: Sla per groep een apart bestand op — zo heb je alles netjes gescheiden en kun je snel wisselen tussen groepen.
In dit tabblad kun je lesnotities bijhouden: oefeningen, aandachtspunten, of een schets van de les. De notities worden automatisch bewaard in de browser terwijl je typt — je hoeft niet steeds op te slaan.
Met de knop Wissen verwijder je alle notities uit het veld. Notities worden opgeslagen en geladen via de knoppen Opslaan data en Laad data in het tabblad Bord.
Met presets sla je een complete stelling op — inclusief stukken, markeringen en bordoriëntatie — zodat je die tijdens de les snel kunt terugzetten.
Klik op Opslaan Stelling. Geef een omschrijving (bijv. "Mat in twee — les 3") en klik op OK. De stelling verschijnt in de lijst.
Klik op de naam van een stelling in de lijst om die onmiddellijk op het bord te laden.
Klik op het ✕ achter een stelling in de lijst om die te verwijderen.
💡 Tip: Sla sets op per thema of lesreeks — zo heb je altijd de juiste stellingen bij de hand. Gebruik Opslaan data in het tabblad Bord om al je stellingen samen met de andere gegevens te bewaren.
Voeg YouTube-video's toe die je tijdens de les wilt tonen. Klik op een video in de lijst om die direct af te spelen in een venster over het bord.
Vul een titel en een YouTube-URL in en klik op Toevoegen. De video verschijnt in de lijst.
Klik op het ✕ achter een video in de lijst.
Bewaar nuttige webpagina's — zoals schaaksites, oefenmateriaal of artikelen — zodat je ze snel kunt openen tijdens de les.
Vul een titel en een URL in en klik op Toevoegen. De link verschijnt in de lijst en opent in een nieuw tabblad.
Klik op het ✕ achter een link in de lijst.
Stellingen (presets), notities, video's en links worden automatisch bewaard in de browser. Ze zijn er nog steeds als je de pagina sluit en later terugkomt — zolang je dezelfde browser en hetzelfde apparaat gebruikt.
⚠️ Let op: Browsergegevens kunnen verloren gaan bij het wissen van de browsergeschiedenis of cookies. Gebruik Opslaan data in het tabblad Bord voor een veilige back-up van al je gegevens.
FEN staat voor Forsyth-Edwards Notation. Het is een korte tekstcode die een schaakstelling beschrijft. Bijna alle schaakprogramma's en -websites begrijpen FEN.
Met de FEN-knop laad je een stelling vanuit het klembord. De huidige FEN van het bord staat onderaan het tabblad Bord — klik erop om te kopiëren.
Controleer of er links een stuk geselecteerd is (het stuk is dan gemarkeerd). Zonder selectie verwijdert een klik op een bezet vakje het stuk; op een leeg vakje gebeurt er niets.
De stukken op het bord zelf worden niet automatisch bewaard — alleen presets, notities, video's en links. Sla belangrijke stellingen op via het tabblad Preset voordat je de pagina verlaat.
Als het klembord leeg is of de browser geen toegang heeft, verschijnt een invoerveld. Plak of typ daar de FEN-code in.
Ja. Stukken verplaatsen werkt ook met een vingersleep op touchscreens. Annotaties met rechtermuisknop zijn op een touchscreen niet beschikbaar.
Klik op Wis Figuren in het tabblad Bord. Dit wist alle pijlen, cirkels en vakjesmarkeringen tegelijk.