OpeningPrep
Handleiding — Schaak maar raak Academy
Dit programma helpt je om jouw schaak-openingen te leren en te oefenen.
Een opening is de eerste paar zetten van een schaakpartij. Goede spelers kennen veel verschillende openingen uit hun hoofd. Met dit programma kun je:
| Tabblad | Wat doe je hier? |
|---|---|
| ♖ Repertoire | Zetten toevoegen en bekijken |
| ⚔ Oefenen | Jouw zetten uit je hoofd oefenen |
| ♟ Partijen | Recente grootmeesterpartijen met dezelfde opening bekijken |
| ♟ Spelen | Een echte partij spelen tegen Stockfish met jouw eigen repertoire |
Links zie je een schaakbord. Je kunt gewoon zetten spelen door op een stuk te klikken en dan op het vakje waar je naartoe wilt. Of je sleept het stuk erheen.
Elke zet die je speelt, wordt automatisch opgeslagen in jouw repertoire-boom rechts.
De knoppen onder het bord:
Rechts zie je een boom van alle zetten die jij hebt gespeeld en opgeslagen.
Klik op een zet in de boom om naar die positie te springen op het bord.
Uitklappen en inklappen: Als er veel varianten zijn, kun je de boom overzichtelijker maken met:
Onderaan de boom verschijnt een werkbalk als je op een zet klikt. Daarmee kun je zetten beoordelen:
Zetsymbolen:
| Symbool | Betekenis |
|---|---|
| !! | Schitterende zet! |
| ! | Goede zet |
| !? | Interessante zet |
| ?! | Twijfelachtige zet |
| ? | Fout |
| ?? | Blunder (erge fout) |
Stellingssymbolen:
| Symbool | Betekenis |
|---|---|
| = | Gelijke stelling |
| +/= | Wit staat iets beter |
| =/+ | Zwart staat iets beter |
| +/- | Wit staat duidelijk beter |
| -/+ | Zwart staat duidelijk beter |
| +− | Wit wint |
| −+ | Zwart wint |
Je kunt ook een notitie toevoegen aan een zet. Klik op ✎ Notitie om een tekst te schrijven, zoals een tip of uitleg.
Als je een zet toevoegt die leidt tot een stelling die al eerder in dezelfde map voorkomt via een andere zettenvolgorde (een zogenaamde transpositie), verschijnt er automatisch een klein paneel in het midden van het scherm.
Het paneel toont het andere zettenpad naar dezelfde stelling. Klik op → Ga daarheen om er meteen naartoe te springen, of sluit het paneel met ×. Zo voorkom je dat je per ongeluk twee keer dezelfde stelling met verschillende voortzettingen uitwerkt.
Onderaan de zettenboom staat een vak "Opening info". Hier kun je algemene tips schrijven over een hele opening, zoals strategische ideeën of oefenopdrachten.
Je kunt meerdere mappen aanmaken voor verschillende openingen. Zo kun je bijvoorbeeld een aparte map hebben voor "Spaans", "Siciliaans", of "Koningsindisch".
Mappen beheren:
Bij het aanmaken kies je ook de kleur:
Je kunt al je mappen en zetten opslaan als een back-upbestand:
Sla regelmatig een back-up op, dan ben je nooit bang dat je al je zetten kwijtraakt!
PGN is een standaard formaat voor schaakpartijen. Bijna alle schaakprogramma's en -websites gebruiken het.
Onderaan de statusbalk (onder de huidige zettenlijn) toont het programma automatisch de ECO-code en de naam van de opening die op het bord staat. Bijvoorbeeld: D70 Neo-Grünfeld Defense: Goglidze Attack. Dit werkt via de Lichess Explorer of de ingebouwde openingendatabase.
Onderaan het bord zie je een paneel met "Populaire zetten". Dit laat zien welke zetten echte spelers het meest speelden in de huidige positie.
Als Stockfish aan staat, berekent de computer automatisch wat de beste zet is en hoe goed de stelling is.
Hier kun je de zetten die je hebt opgeslagen uit je hoofd leren.
Kies eerst welke map je wilt oefenen via het dropdownmenu.
De computer speelt de tegenstander. Jij speelt jouw eigen zetten.
Sterren: Na elke reeks van zetten krijg je sterren:
De computer kiest een willekeurige positie uit jouw boom. Jij moet raden wat de beste zet is.
Dit is handig om snel veel stellingen te oefenen, in een willekeurige volgorde.
Als je zetten hebt geoefend, verschijnen er kleine rondjes naast de zetten in de boom:
| Rondje | Betekenis |
|---|---|
| (geen rondje) | Nog nooit geoefend |
| 🟡 Geel rondje | Je bent ermee bezig, maar je kent het nog niet uit je hoofd |
| 🟢 Groen rondje | Je kent het goed! (3 keer achter elkaar goed) |
Het programma werkt als een slimme leraar:
Dit heet de Leitner-methode — hetzelfde principe als leerkaartjes. Dingen die je al goed weet, hoef je minder te herhalen. Dingen die je moeilijk vindt, kom je vaker tegen.
Op dit tabblad zie je recente grootmeesterpartijen die gespeeld zijn met dezelfde opening als op het bord staat.
Speel eerst een paar openingszetten op het bord (tabblad 1) voordat je naar Partijen gaat — dan weet het programma welke ECO-code je zoekt.
Bovenaan staat de ECO-code en de naam van de opening, met het aantal gevonden partijen. Daaronder zie je een lijst van partijen, gesorteerd van meest recent naar oudst:
Klik op een partij om hem te bekijken.
Als je op een partij klikt, verdwijnt de lijst en zie je de volledige zettenvolgorde. Tegelijk toont het bord de beginstand van de partij.
Navigeren door de zetten:
De huidige zet is rood gemarkeerd in de notatie. Gebruik ← Lijst om terug te keren naar de partijenlijst.
Als je terugkeert naar tabblad 1 (Repertoire), wordt de stelling die je daar had exact hersteld.
De zetten worden weergegeven in de notatie die je hebt gekozen in tabblad 1 (Engels, Nederlands of Figuren).
Op dit tabblad speel je een echte partij tegen Stockfish, waarbij de computer zolang mogelijk de tegenzetten volgt die jij hebt opgeslagen in je repertoire. Zodra jij of de engine buiten het boek stapt, neemt Stockfish het over op instelbare sterkte.
Zodra je dit tabblad opent, wordt er automatisch een nieuwe partij gestart met het huidige repertoire en de laatst gekozen moeilijkheidsgraad. Je kunt dus meteen je eerste zet doen.
Wil je een ander repertoire of een andere sterkte? Kies dan een repertoire in de dropdown bovenaan en/of stel een andere moeilijkheid in (Beginner tot Expert) en klik daarna op ▶ Nieuw spel om opnieuw te beginnen.
Onder de knoppen staat een indicator die aangeeft of de huidige positie nog in jouw repertoire zit:
Het vakje waarmee jij voor het eerst buiten het repertoire stapte, krijgt een oranje-rode rand. Zo zie je precies op welk moment je van je voorbereide lijn afweek.
In de zettenlijst onder het bord worden alle zetten die nog volgens jouw repertoire werden gespeeld groen weergegeven. Zodra de eerste zet buiten het boek valt, houdt de groene markering op. Ook later in de partij kun je zo terugzien tot hoever jij correct volgens je repertoire hebt gespeeld.
Als je tijdens een partij naar een ander tabblad gaat en later terugkeert naar Spelen, wordt de partij automatisch hervat op de plek waar je gebleven was — inclusief bordpositie, zettenlijst en boek-indicator.
| Niveau | Ongeveer Elo |
|---|---|
| Beginner | ~800 |
| Amateur | ~1200 |
| Gemiddeld | ~1500 |
| Gevorderd | Sterk (Skill 17) |
| Expert | Maximaal (Skill 20) |
Tip: begin met je beste openingsvarianten en kijk hoe ver je de engine in het boek houdt. Iedere afwijking is een leerpunt!
Je kunt kiezen hoe de zettennamen worden weergegeven:
| Keuze | Voorbeeld |
|---|---|
| Engels | Nf3 (standaard in de wereld) |
| Nederlands | Pf3 (P = Paard) |
| Duits | Sf3 (S = Springer) |
| Figuren | ♘f3 (met schaakstukjes) |
Deze app is een Progressive Web App en kan grotendeels zonder internetverbinding gebruikt worden — handig in de trein, op een toernooi of gewoon als het wifi even hapert.
Werkt zonder internet:
Werkt niet zonder internet:
Bij deze onderdelen krijg je een duidelijke melding als er geen verbinding is. Zodra je weer online bent, werken ze vanzelf weer.